6 LỢI ÍCH mà côn trùng mang lại cho toàn nhân loại

loi-ich-cua-con-trung

Côn trùng có những lợi ích gì? Côn trùng cung cấp các dịch vụ hữu ích cho nhân loại và môi trường theo những cách khác nhau. Chúng làm việc chăm chỉ để kiểm soát côn trùng gây hại, thụ phấn cho cây trồng để tạo thực phẩm và hoạt động như các chuyên gia vệ sinh, dọn dẹp chất thải để thế giới không bị tràn ngập phân.

Mặc dù có những loài gây thiệt hại to lớn nhưng chúng ta không thể phủ nhận những đóng góp âm thầm của côn trùng. Cùng tìm hiểu những lợi ích của côn trùng đối với môi trường tự nhiên và con người. Tôi hi vọng mọi người sẽ trân trọng và yêu thương loài sinh vật bé nhỏ này khi biết được những điều vĩ đại chúng đã và đang làm cho nhân loại.

6 Lợi ích của côn trùng mang lại cho nhân loại

01
of 6

Kiểm soát sinh học

Kiểm soát sinh học là việc sử dụng động vật ăn thịt (thiên địch) và ký sinh trùng để làm giảm số lượng dịch hại trong khu vực. Khi sâu bệnh đang đe dọa một loại cây trồng, nhóm côn trùng có lợi này có thể được thả ra để ăn sâu bệnh và ngăn ngừa thiệt hại thêm. Trong một số trường hợp, côn trùng ăn một số loại cỏ dại có thể được thả ra để giữ cho cỏ dại không lây lan.

Có một số khác biệt giữa động vật ăn thịt và động vật ký sinh và ký sinh trùng.

  • Động vật ăn thịt: Yêu cầu nhiều hơn một vật chủ để hoàn thành sự phát triển của chúng và chúng sẽ giết chết vật chủ khi chúng ăn nó. Ví dụ: Bọ rùa.
  • Ký sinh: Chỉ yêu cầu một vật chủ để hoàn thành sự phát triển của chúng nhưng chúng hiếm khi giết chết vật chủ. Ví dụ: Chấy.
  • Ký sinh trùng: Chỉ yêu cầu một vật chủ để hoàn thành sự phát triển của chúng nhưng hầu như luôn giết chết vật chủ trong quá trình (tương tự như động vật ăn thịt, nhưng động vật ăn thịt đòi hỏi nhiều vật chủ).

02
of 6

Là nguồn thực phẩm cho con người

Ăn côn trùng? nghe có vẻ ớn lạnh nhưng côn trùng đã là nguồn thức ăn của con người trong hàng nghìn năm qua. Tuy chưa phổ biến ở hầu hết các quốc gia, nhưng thực hành ăn côn trùng (entomophagy) vẫn được thực hiện ở các vùng Trung và Nam Mỹ, Châu Phi và Châu Á.

an-cong-trung

Có hơn 1.400 loài côn trùng ăn được, phổ biến nhất là dế và sâu bột (Mealworm). Nhưng chúng có vị như thế nào?

Một nhà côn trùng học nhiệt tình, Dave Gracer, mô tả vị của một số loài côn trùng ông đã nếm thử:

  • Dế nướng khô có vị như hạt hướng dương.
  • Muồm muỗn có vị bơ nướng.
  • Đuông dừa sống có vị ngọt, béo như nước cốt dừa. Có vị như thịt xông khói khi nướng.
  • Con bọ nước khổng lồ, thật đáng kinh ngạc là có vị như kẹo trái cây.
03
of 6

Thuốc & điều trị

lieu-phap-noc-anh

Côn trùng, hoặc hóa chất chiết xuất từ côn trùng đã được sử dụng để giúp con người giải quyết các vấn đề y tế trong hàng nghìn năm nay. Điều này được gọi là liệu pháp côn trùng.

Vài ví dụ:

1. Liệu pháp nọc ong (Apitheracco). Nọc ong là một thành phần phức tạp của các enzyme, protein và axit amin, mô phỏng sự giải phóng cortisol (một loại hormone cơ thể tiết ra khi bị căng thẳng). Các nghiên cứu cho thấy nọc ong có thể cải thiện các triệu chứng của:

  • Viêm khớp dạng thấp
  • Bệnh Gout
  • Viêm xương khớp
  • Viêm mũi
  • Viêm gân
  • Đau thần kinh sau Herpetic
  • Sẹo đau hoặc sẹo lồi
  • Đa xơ cứng
  • Đau cơ xơ
  • Hội chứng mệt mỏi mãn tính

2. Giòi làm sạch (liệu pháp giòi). Một vết thương của động vật hoặc người có thể dẫn đến vấn đề nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, những vết thương này có thể thu hút một số loài ruồi đến đẻ trứng vào vết thương. Những con giòi nở ra từ trứng ăn vào mô chết trong vết thương và làm sạch nó.

Tác dụng có lợi của giòi đối với việc chữa lành vết thương bị nhiễm trùng đã được công nhận kể từ thời của người Maya, và có lẽ còn trước đó. Với con người, giòi tìm đường vào vết thương khi không được điều trị quá lâu. Điều này xảy ra thường xuyên trong điều kiện chiến trường. Các bác sĩ phẫu thuật quan sát thấy rằng vết thương bị nhiễm giòi đã lành nhanh hơn và ít biến chứng hơn vết thương tương đương chưa bị nhiễm trùng.

3. Dùng kiến để khâu da. Khi da bị cắt sâu, vết khâu là cần thiết để đóng vết thương. Ở một số nền văn hóa, kiến ​​đã được sử dụng để khâu vết thương. Chúng sẽ giữ kết nối da lại với nhau, chộp lấy một con kiến ​​có hàm lớn (như kiến quân đội hoặc kiến ​​cắt lá), đưa miệng chúng vào vết thương và chờ chúng cắn xuống. Sau đó, loại bỏ phần cơ thể chúng ra và để yên phần đầu tại vị trí đang cắn.

04
of 6

Thụ phấn cho thực vật

thu-phan-cho-cay-trong

Hơn 75% tất cả các loài thực vật có hoa và 75% cây trồng của chúng ta phải dựa vào côn trùng để mang phấn hoa từ hoa này sang hoa khác. Hầu hết chúng ta đều nghĩ về ong mật khi nghe thấy từ thụ phấn hoa. Nhưng, những loài khác như ong bản địa, ong bắp cày, bướm, bướm đêm, bọ cánh cứng và ruồi cũng thực hiện nhiệm vụ thiết yếu này.

Giá trị của các loài thụ phấn rất cao, mỗi năm ở Hoa Kỳ, ong mật thụ phấn cho cây trồng mang lại giá trị khoảng 15 tỷ đô la. Giá trị lợi ích của ong bản địa và các côn trùng khác mang lại thậm chí còn lớn hơn.

Trong nhiều năm qua, đã có sự sụt giảm trên toàn thế giới về số lượng côn trùng thụ phấn. Chỉ riêng ở Bắc Mỹ, số lượng ong mật và ong bản địa đã giảm đáng kể. Sự suy giảm này được cho là kết quả của việc mất môi trường sống, sử dụng thuốc trừ sâu và ô nhiễm.

Phục hồi môi trường sống bằng cách trồng nhiều loại thực vật có hoa khác nhau và cải thiện cách sử dụng thuốc trừ sâu sẽ giúp cho quần thể ong.

05
of 6

Phân hủy & tái chế

Hãy tưởng tượng một thế giới nơi những chiếc lá rơi xuống từ một cái cây, hoặc phân không bao giờ biến mất, sẽ tích lũy theo thời gian. Chẳng mấy chốc, chúng ta sẽ bị chôn vùi bởi lá cây và phân động vật. Có nhiều côn trùng ăn các tài nguyên này và phá vỡ chúng thành các chất dinh dưỡng giúp thực vật phát triển.

Những côn trùng này được gọi là Saprophages, động vật ăn xác thối (từ tiếng Hy Lạp “sapros” có nghĩa là thối và “phagein” động từ để ăn hoặc nuốt chửng). Chúng được chia ra thành 3 nhóm:

1. Côn trùng ăn các mô thực vật chết hoặc phân hủy

Có rất nhiều loài sinh vật sống trong đất và gỗ làm rụng lá hoặc đục lỗ trong gỗ chết. Điều này giúp thực vật phân hủy nhanh chóng. Theo thời gian, các chất phân hủy này tạo ra mùn, một loại đất giàu chất hữu cơ.

2. Côn trùng ăn xác chết (carrion)

Có nhiều loài côn trùng bị thu hút và ăn thịt xác chết động vật (và cả nguời), bao gồm bọ cánh cứng, ruồi, ong bắp cày và kiến.

Các loài khác nhau xuất hiện và ăn xác chết trong một khoảng thời gian giới hạn, nhưng tất cả cùng nhau, những loài côn trùng này nhanh chóng tiêu thụ hoặc chôn vùi xác thịt đang phân hủy. Ruồi nhặng thường là những con đầu tiên tìm đến xác con vật đã chết và chúng là những con đầu tiên đẻ trứng và ăn xác động vật. Các loài khác theo thời gian sẽ tìm tới theo một trình tự có thể dự đoán khi xác bị phân hủy. Nhờ vào trình tự này, các nhà côn trùng học pháp y sẽ dựa vào để xác định thời điểm tử vong của thi thể.

3. Côn trùng ăn phân

Nhóm côn trùng này là những công nhân dọn phân của động vật, bao gồm chủ yếu là ruồi và bọ phân.

Bọ phân (Dung Beetles) đẻ trứng của chúng trên phân, và ấu trùng sẽ ăn nó. Tùy theo cách chúng sử dụng phân, bọ phân được chia thành 3 loại:

  1. Thường trú (endocoprids): chúng sống ngay bên dưới đống phân.
  2. Đào đường hầm (paracoprids): chúng xây dựng các đường hầm trong đất (ngay bên dưới đống phân), di chuyển phân từ bên trên xuống dưới đười hầm.
  3. Lăn (telecoprids): chúng tạo ra những quả bóng phân và lăn chúng đến một lỗ nông, sau đó đẻ trứng lên nó.

con-trung-an-phan

Có rất nhiều lợi ích từ côn trùng ăn phân.

Chúng giúp thực vật phát triển bằng cách nhanh chóng loại bỏ phân ra khỏi thảm thực vật. không có bọ phân, đất chăn thả sẽ trở nên không thể sử dụng được vì phân sẽ mất nhiều thời gian hơn để biến mất.

Các đường hầm mà bọ cánh cứng tạo ra giúp đất xốp hơn, từ đó nước mưa dễ ngấm vào đất và phát triển cho thực vật.

06
of 6

Tạo ra nhiều sản phẩm hữu ích

Lợi ích của côn trùng chưa dùng lại ở việc phát triển môi trường tự nhiên. Bên cạnh đó, chúng còn tạo ra nhiều sản phẩm cần thiết phục vụ cho đời sống con người.

1. Thuốc nhuộm màu đỏ (bột cochineal)

Trong hàng trăm năm, một loại thuốc nhuộm màu đỏ rất sâu đã được chiết xuất từ ​​một loại côn trùng đặc biệt, rệp son. Rệp son ăn xương rồng và được bao phủ bởi lớp vỏ sáp cứng giúp bảo vệ chúng khỏi những kẻ săn mồi. Chúng cũng sản xuất axit carminic để giúp tránh những kẻ săn mồi. Axit carminic, khi được chiết xuất từ ​​côn trùng (bằng cách nghiền nát) sẽ có màu đỏ nhạt đến đỏ thẫm. Nếu được tinh chế bằng hóa chất, màu nhuộm có thể mạnh hơn. Rệp son theo truyền thống đã được sử dụng để làm thuốc nhuộm vải, nhưng bây giờ cũng được sử dụng để cung cấp màu cho mỹ phẩm và thực phẩm.

2. Mật ong

Như bạn đã biết, mật ong là một chất ngọt được tạo ra bởi ong mật từ mật hoa của thực vật. Ong mật là loài côn trùng làm việc rất chăm chỉ, để tạo ra chỉ 450gram mật thì ong mật phải đi thăm hơn 2 triệu bông hoa. Ong chế biến và lưu trữ mật ong trong tổ của chúng. Nó được sử dụng làm thực phẩm cho ong vào mùa đông. Những người nuôi ong lấy mật ong dư thừa từ tổ ong, chiết xuất và đóng chai để bán.

Mật ong không chỉ được sử dụng làm thực phẩm mà còn có công dụng điều trị vết thương để ngăn ngừa nhiễm trùng, hoặc làm giảm đau họng. Nó cũng được sử dụng trong các sản phẩm làm đẹp, và như một chất tăng cường năng lượng tự nhiên.

3. Lụa

Vật liệu này được sản xuất bởi tuyến nước bọt của một số côn trùng nhất định, chủ yếu là sâu bướm sau khi chúng phun tơ dệt kén để hóa nhộng. Sâu bướm là lực lưởng sản xuất tơ tằm và loài bướm đêm khổng lồ, Bombyx mori đến từ Trung Quốc là loài được sử dụng phổ biến nhất nhất.

Sản xuất tơ lụa, hay nghề trồng dâu tằm là một quá trình liên quan. Nó bắt đầu bằng việc nuôi sâu bướm, khi chúng nở ra từ trứng người ta sẽ cho chúng ăn lá dâu cho đến khi chúng lớn lên, lúc đó chúng sẵn sàng tạo kén. Kén sau khi được hình thành được thu thập và đổ vào nồi nước sôi để tạo ra vải. Mỗi cái kén được làm từ cả nghìn mét của một sợi tơ mỏng. Những sợi mảnh này được kéo lại với nhau để tạo thành một sợi lớn hơn và được sử dụng để dệt vải. Cần hơn hai nghìn con tằm để sản xuất 450gram tơ.

4. Sơn móng Shellac

Một loài côn trùng quy mô khác, được gọi là vảy lac hút nhựa cây và bài tiết một chất dính được cạo từ cây, và nghiền thành bột khi khô. Khi sẵn sàng để sử dụng, bột được hòa tan trong rượu ethyl để tạo ra shellac. Shellac có nhiều công dụng nhưng được biết đến nhiều nhất là gỗ hoàn thiện.


Hi vọng bài viết “6 lợi ích của côn trùng” sẽ mang đến bạn những thông tin thú vị. 

Thêm bình luận đầu tiên

Để lại câu hỏi

Địa chỉ Email của bạn sẽ không công khai.


*